Hiểu Đúng Về HPV Gây Bệnh Sùi Mào Gà và Ung Thư Cổ Tử Cung

21/03/2019 12:35

          Bệnh sùi mào gà và ung thư cổ tử cung phần lớn do virus HPV gây nên. Có ít nhất một nửa dân số đã nhiễm virus này một lần trong đời nhưng không phải ai cũng có biểu hiện bệnh.

         Theo bác sĩ chuyên khoa, HPV có đến 120 chủng virus, phổ biến ở nam và nữ. Các HPV sinh ung thư với nguy cơ cao là 16, 18, 31, 33, 45. Đối với một cơ thể khỏe mạnh, chúng sẽ tự chống lại virus HPV trước khi chúng phát ra biểu hiện bệnh. Hầu hết những bệnh  nhân mắc HPV đều không có triệu chứng nên không biết mình nhiễm bệnh.

          HPV thường lây chủ yếu qua đường tình dục như: giao hợp, quan hệ ngoài, quan hệ bằng miệng, ... Một vài con đường lây nhiễm khác như: đồ lót, vật truyền bệnh, găng phẫu thuật, người có nhiều bạn tình, mầm mống bệnh tình dục của bạn tình nam, bạn tình nam chưa cắt bao quy đầu. Các nguy cơ nhiễm HPV ở nam giới thường do không cắt da quy đầu, bao quy đầu dài, nhiều bạn tình, quan hệ tình dục sớm, ...

          Bệnh lý phổ biến nhất do HPV chủng 6, 11 gây ra ở nam giới là mụn cóc sinh dục hay còn gọi là sùi mào gà. Các chủng HPV khác có thể gây ung thư hậu môn hay dương vật. Ngoài ra, HPV còn có thể gây ra bệnh lý ung thư cuống họng.

HPV Và Ung Thư Cổ Tử Cung

     HPV có thể gây ra ung thư âm đạo, âm hộ, hậu môn và hầu họng (tập hợp ung thư vòng quanh sau lưỡi và yết hầu, đầu và cổ). Tuy nhiên, những loại ung thư kể trên ít xuất hiện hơn ung thư cổ tử cung và thường có mặt ở những phụ nữ 30 tuổi trở lên.

    Ở Việt Nam, mỗi năm có khoảng 6.000 trường hợp mắc bệnh mới và 300.000 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung. Bệnh nhân tập trung trong khoảng từ 40 – 70 tuổi và đạt đỉnh ở tuổi 50 – 60.

Nguyên nhân gây bệnh UTCTC

–  Nhiễm virus HPV (Human papillomavirus): là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung,nhiễm HPV tìm thấy ở 99% các trường hợp ung thư cổ tử cung

–  Nhiễm bệnh do lây qua đường tình dục (STD)

–  Hút thuốc lá, suy giảm miễn dịch

Diễn biến của bệnh

–  Giai đoạn 1: Ung thư cổ tử cung sẽ diễn ra một cách âm thầm, từ lúc bạn nhiễm virus HPV đến khi xuất hiện các tổn thương tiền ung thư và ung thư tại chỗ có thể kéo dài 10-15 năm. Sẽ không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào bất thường nào để bạn phát hiện bệnh UTCTC, trừ khi bạn kiên trì khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/ lần.

–  Giai đoạn 2 (ung thư): Bạn sẽ thấy các biểu hiện như huyết trắng có mùi hôi và có lẫn máu, âm đạo chảy máu sau khi giao hợp hoặc làm việc nặng (dù bạn không ở chu kỳ kinh nguyệt).

–  Giai đoạn 3 (ung thư nặng): Vùng âm đạo sẽ bị tiết dịch nhầy, mủ, máu hay hôi kèm theo đau lưng, bụng, vùng chậu, chân. Đến giai đoạn này bạn sẽ được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật, hóa trị và xạ trị.

– Giai đoạn 4 (di căn xa): Ra huyết âm đạo nhiều, cơ thể suy kiệt, bác sĩ khám có thể thấy khối sùi to vùng cổ tử cung.Tiên lượng sống còn sau 5 năm chỉ khoảng 5 – 10 %.

TestUngThuCoTuCung1-min

Ảnh minh họa: Virut HPV, là tác nhân chính gây UTCTC

 Kiểm soát bệnh ung thư cổ tử cung như thế nào?

Ung thư cổ tư cung là bệnh có thể ngăn ngừa và điều trị sớm bằng các chương trình tầm soát đều đặn. Bắt đầu từ thập niên 50, phương pháp xét nghiệm PAP Thường Quy ra đời giúp giảm thiểu tỷ lệ phụ nữ mắc ung thu cổ tử cung đến 70%. Nhưng nhược điểm của PAP Thường Quy là độ nhạy của nó chỉ đạt từ 50-75%.

Hiện nay, công nghệ xét nghiệm Cobas – Test đã làm tăng độ nhạy phát hiện bệnh UTCTC đến 90-95% (cao hơn PAP thường quy khoảng 40%) đã được chứng minh qua các nghiên cứu lâm sàng.

Xét nghiệm Cobas – Test là phương pháp chỉ cần lấy một mẫu tế bào phết tại cổ tử cung, nhưng xét nghiệm được cùng lúc 2 thành phần là: xét nghiệm tầm soát tế bào ung thư cổ tử cung và xét nghiệm tìm vi rút HPV.

TestUngThuCoTuCung2-min

Thực hiện Xét nghiệm Cobas – Test

Lưu ý khi thực hiện xét nghiệm Cobas – Test

TestUngThuCoTuCung3-min

–  2 ngày trước khi thực hiện xét nghiệm Cobas – Test nên tránh: Giao hợp, bơm rửa âm đạo, đặt thuốc âm đạo, dùng thuốc diệt tinh trùng…

–  Không thực hiện xét nghiệm khi đang ở chu kỳ kinh nguyệt. Thời gian làm Cobas – Test tốt nhất là khoảng ngày 8-15 của chu kỳ kinh. 

–  Không thực hiện xét nghiệm cho phụ nữ độc thân trừ khi có yêu cầu xét nghiệm để chẩn đoán bệnh.

Chủng Ngừa HPV Gây Ung Thư Cổ Tử Cung

       Hiện nay đã có vắc xin cho việc chủng ngừa ung thư cổ tử cung ngay từ giai đoạn đầu. Nữ giới từ 9 – 26 tuổi nên chích ngừa HPV nếu chưa nhiễm loại virus này. Chích ngừa càng sớm thì hiệu ứng miễn dịch càng cao. Thuốc chủng ngừa HPV hữu hiệu nhất trước khi quan hệ tình dục lần đầu tiên. Khi quan hệ, việc phơi nhiễm HPV là hoàn toàn có thể. Độ tuổi khuyến cáo trong việc chích ngừa HPV là 11 – 12 tuổi. Việc chích vắc xin sau 26 tuổi không đem lại lợi ích rõ ràng trong việc ngăn ngừa ung thư cổ tử cung. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo không nên tiêm vắc xin trong độ tuổi này.

         Lưu ý rằng, việc chủng ngừa virus HPV không gúp bạn phòng tránh tất cả các chủng loại. Đối với chủng 16, 18 là nguyên nhân gây nên 70% các ca ung thư chỉ hiệu quả từ 4 – 5 năm trong điều kiện tiêm 3 mũi hoàn chỉnh theo phác đồ. Vắc xin không có tác dụng điều trị khỏi HPV và không dành cho bệnh nhân đang nhiễm bệnh hay không ngăn ngừa các bệnh qua đường sinh dục khác. Điều này có nghĩa rằng phụ nữ dù tiêm vắc xin vẫn nên tầm soát ung thư định kì nhằm phòng tránh các biến chứng không mong muốn.

            Việc sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục có thể giảm suy cơ nhiễm virus HPV, ung thư cổ tử cung và mụn cóc sinh dục. Tuy nhiên, HPV có thể gây nhiễm bệnh ở những vị trí bao cao su không che được. Nên dùng bao cao su mới mỗi khi quan hệ tình dục, mang trước khi quan hệ cho đến khi kết thúc!

Bài tiếp: Điều trị virus Hpv đừng để quá muộn

Thong ke